The Dip | Seth Godin (Kitap)

Bir alanın en iyisi olmak en tepede olmak anlamına gelir. En tepede olanların sayısı azdır, zaten bu yüzden hep daha fazlasına değer görülürler. Çoğu kişi vazgeçer. Kazananlar da aslında vazgeçenlerdendir; onlar da alternatif yollardan vazgeçmişlerdir; ancak bunu en doğru zamanda en doğru şekilde, bir strateji ile yapmayı başarmışlardır.

Kitap, bir durumu çaba ve sonuç ekseninde değerlendirerek iki eğriyi tanımlıyor. Dip ve Çıkmaz Yol (Cul-De-Sac).

Bir alanda gelişim öğrenme eğrisi ile başlar. Bu eğrinin açısı oldukça diktir. İlk başta, sonuçlar olumludur ve hızlıdır. Sonrasında dip gelir.

• Dip,

Dip, sonuçlarda kayıp yaşanan noktadır. Adeta bir geriye gidiş yaşanmaktadır. Engeller ortaya cıkmıştır. Dip geldiğinde panik havası hakim olur. Çunku dip, vasatlıkla başarı arasındaki darboğazdır. Dipten çıkabilmek başariyi getirir. Bunu herkes yapamaz, ancak yapabilenler en tepeye yükselirler, başarılı olurlar.

Curve 1 - The Dip (sayfa 17)

• Cul-De-Sac (Çıkmaz Yol),

Çıkmaz yol (Cul-De-Sac ) ise, tüm çabalara rağmen hiçbir şeyin değişmediği durumdur. İşler ne iyiye gider ne de kötüye. Zaman ve enerjinin boşa harcanmasıdır. Bu durumda vazgeçmek en iyi seçenektir. Vazgeçmek başarısızlık anlamına gelmez.

Curve 2 - Cul-De-Sac (sayfa 22)

• Uçurum.

Dip ve Çıkmaz Yolun yanısıra üçüncü bir eğri daha vardır; Uçurum (The Cliff). Uçurum, en kötüsüdür, her şey darmadağın olana kadar işin içinden çıkamadığınız durumdur. Uçurum, Çıkmaz Yoldan daha kötü şekilde sonuçlanır.

Curve 3 - The Cliff (sayfa 20)

Başarılı kişiler ne zaman vazgeçeceklerini önceden kararlaştırarak yaşadıkları kaybı en aza indirirler. Limitlerini önceden belirlemişlerdir. Uçurumda olduklarını fark ettikleri anda vazgeçmeyi seçerler. Çıkmaz yolda iseler, içinde bulundukları durumda bir Dip olup olmadığını kontrol ederler, eğer yoksa vazgeçerler. Dip’te olduklarını fark edenler ise gerekli olan her şeyi yaparak kendilerini darboğazın diğer tarafına atmaya çalışırlar.

Zaman, para ve enerji fırsat maliyetini oluşturur. Öğrenme eğrisinin başında yeterli istek, zaman ve kaynak yoksa vazgeçmek belki de en iyisidir. Böylece kaynaklar daha fazla önem verilen bir alana yönlendirilebilir. Ancak uzun dönemli potansiyeli olan bir şeyden, yalnızca geçici bir güçlük nedeniyle vazgeçmemek gerekir. Bazı Dip’leri aşmak mümkün olmayabileceğinden, vazgeçmek de her zaman bir seçenek olarak değerlendirilmelidir. Örneğin, bir alanda en iyi (veya ikinci en iyi) olmak mümkün görünmüyorsa o alandan vazgeçmek daha doğru bir karar olabilir. Günümüzde tek bir en iyi yerine, çok sayıda mikro niş pazarda öne çıkan kişiler veya işletmeler bulunuyor. Dolayısıyla doğru zamanda vazgeçmek, kaynakları başka bir alana yönlendirerek yeni bir strateji geliştirmeye ve başarılı olmaya imkân tanıyabilir.

Godin’e göre, bir işe başlarken o alanda en iyiler arasına girme ihtimalini değerlendirmek, ileride yaşayabileceğimiz pişmanlıkları önleyebilir. En iyisi olmak kolay değildir. Vazgeçmek için en yanlış zaman, geçici güçlüklerin en yoğun yaşandığı Dip aşamasıdır.

Dip, az bulunurluk yaratır, az bulunur olmak da değer yaratır. (sayfa 25)

Kitabın bu yaklaşımı, başarı kavramının nasıl tanımlandığı üzerine de düşündürüyor. Seth Godin, The Dip’te başarıyı büyük ölçüde bir alanda en iyi olmak üzerinden tanımlıyor. Oysa bazı durumlarda en iyi olmak yerine yeterince iyi olmak da kabul edilebilir. Hayatın her alanında en iyisi olmak için çaba göstermenin oldukça yorucu olduğunu düşünüyorum. Örneğin, bir hobiyle uğraşırken amacımız yalnızca keyifli vakit geçirmek ya da zaman içinde bir becerimizi geliştirmek olabilir. Hatta bazı şeyleri yalnızca sevdiğimiz için yaparız; bunlarda vasat olmayı bile kabul ederek.

Godin’in yaklaşımı, rekabetin ve kaynakların etkin kullanımının önemli olduğu profesyonel hayatta daha anlamlı görünüyor. Ancak bir uğraşın değerini yalnızca sonucuyla ölçmek, sürecin kendisinden aldığımız tatmini göz ardı etmemize neden olabilir.

Öte yandan, kitabın temelini oluşturan Dip ile Çıkmaz Yol ayrımını gerçek hayatta yapmak her zaman kolay değil; yaşadığımız güçlüğün geçici mi yoksa sonuçsuz bir çabanın göstergesi mi olduğunu çoğu zaman ancak geriye dönüp baktığımızda anlayabiliriz. Üstelik vazgeçmek de herkes için eşit derecede mümkün olan stratejik bir tercih değil. Maddi koşullarımız ve sorumluluklarımız, önümüzdeki seçenekleri önemli ölçüde sınırlandırabilir. Dolayısıyla Godin’in önerilerini değerli bulmakla birlikte, bunların her koşulda ve hayatın her alanında geçerli olduğunu düşünmüyorum.