How Starbucks Saved My Life | Michael Gates Gill (Kitap)

Michael Gates Gill’in Starbucks Hayatımı Nasıl Kurtardı? (How Starbucks Saved My Life: A Son of Privilege Learns to Live Like Everyone Else) adlı kitabı, ayrıcalıklarla dolu bir yaşamdan alışık olmadığı bir çalışma hayatına geçişini ve bu süreçte yaşadığı kişisel dönüşümü anlatıyor. Uzun yıllar prestijli bir kariyere, yüksek gelire ve toplumda saygın bir konuma sahip olan Gill, hayatının ilerleyen dönemlerinde işini ve alıştığı yaşam standardını kaybedince kendisini daha önce hiç düşünmediği bir işte, Starbucks’ta çalışırken buluyor.

The New Yorker yazarı Brendan Gill’in oğlu olan Michael Gates Gill, varlıklı bir ailede büyüyor ve Yale Üniversitesi’nden mezun oluyor. Ardından dünyanın önde gelen reklam ajanslarından J. Walter Thompson’da uzun yıllar çalışarak üst düzey yöneticiliğe kadar yükseliyor. Ancak ellili yaşlarında işini kaybetmesi, evliliğinin sona ermesi, maddi sorunlar ve beyninde tespit edilen tümör, alıştığı hayatın büyük ölçüde değişmesine neden oluyor. Bir zamanlar yönettiği geniş ekiplerin ve sahip olduğu ayrıcalıkların yerini, geleceğine ilişkin belirsizlikler alıyor.

Bu dönemde Starbucks’ta çalışmaya başlaması, Gill’in hayatında yeni bir sayfa açıyor. Daha önce başkalarını yönetmeye alışkınken bu kez kendisinden çok daha genç bir müdürün rehberliğinde çalışmayı, kahve hazırlamayı, müşterilere hizmet vermeyi ve temizlik yapmayı öğreniyor. Eski yaşamındaki lükslerden uzaklaşıp küçük bir daireye taşınırken, işyerinde farklı geçmişlere sahip insanlarla tanışıyor ve yeni arkadaşlıklar kuruyor. Kitap boyunca Gill, hem bu yeni çalışma ortamına uyum sağlama çabasını hem de geçmişteki hayatına ilişkin düşüncelerinin nasıl değiştiğini anlatıyor.

Gill’in Starbucks deneyiminde dikkat çeken noktalardan biri, iş arkadaşlarıyla kurduğu ilişkiler. Daha önce içinde bulunduğu profesyonel çevrelerden oldukça farklı bir ortamda, yaşları, geçmişleri ve yaşam koşulları kendisininkinden farklı insanlarla birlikte çalışıyor. Bu süreçte, daha önce yeterince tanımadığı bir çalışma hayatının gündelik zorluklarını ve insan ilişkilerini yakından deneyimliyor. Bir zamanlar sahip olduğu unvanın ve toplumsal konumun yerini, ekibin bir parçası olmanın ve kendisine verilen görevleri yerine getirmenin önemi alıyor.

Starbucks’ın Gill’in hayatındaki rolü ise yalnızca yeni bir iş ve sosyal çevre sağlamasıyla sınırlı değil. Sağlık sorunları yaşadığı bir dönemde şirketin sunduğu sağlık sigortasından yararlanabilmesi, onun için büyük önem taşıyor. Bu güvence sayesinde ihtiyaç duyduğu sağlık hizmetlerine erişebilmesi, işverenine duyduğu minnettarlığın en somut nedenlerinden biri. Dolayısıyla Gill’in Starbucks’ta bulduğu mutluluğu yalnızca daha sade bir yaşamı keşfetmesiyle açıklamak mümkün değil. Çalışma koşulları, iş arkadaşlarıyla kurduğu ilişkiler ve sağlık güvencesi de kendisini daha iyi hissetmesinde önemli rol oynuyor.

Kitabın üzerinde durduğu konulardan biri de başarı ve mutluluk arasındaki ilişki. Gill, geçmişte sahip olduğu yüksek gelir, prestij ve ayrıcalıklara rağmen yeni hayatında beklemediği bir tatmin duygusu buluyor. Daha önce önem verdiği statü göstergelerinin yerini, gündelik işlerin, insan ilişkilerinin ve daha sade bir yaşamın getirdiği memnuniyet alıyor. Ancak onun deneyimi, maddi koşulların mutluluk açısından önemsiz olduğu anlamına gelmiyor. Aksine, sağlık sigortası örneğinde olduğu gibi, insanın kendisini güvende hissetmesinin ve temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesinin ne kadar önemli olduğunu da gösteriyor.

Gill’in anlattığı değişimi ve Starbucks’ta gerçekten mutlu olduğuna ilişkin ifadelerini inandırıcı buldum. Özellikle sağlık sorunlarıyla karşı karşıya olduğu bir dönemde kendisine sunulan imkânlar düşünüldüğünde, şirkete duyduğu minnettarlığı anlamak zor değil. Bununla birlikte, kitabın belirgin bir iyimserliği de var. Gill’in daha önce tanımadığı bir çalışma hayatını keşfetmesi ve bu deneyimden kişisel olarak güçlenerek çıkması, aynı sektörde çalışan herkesin benzer fırsatlara veya çalışma koşullarına sahip olduğu anlamına gelmiyor.

Kitabın eleştirel açıdan ilginç yönlerinden biri de Gill’in ayrıcalıklı geçmişiyle kurduğu ilişki. Daha önce sahip olduğu eğitim, sosyal çevre ve kariyer fırsatları, onun yaşamını büyük ölçüde şekillendirmiş. Starbucks’ta çalışmaya başlaması, geçmişte sahip olduğu ayrıcalıkları bütünüyle ortadan kaldırmasa da daha önce yakından tanımadığı bir çalışma hayatını ve farklı bir toplumsal konumu deneyimlemesini sağlıyor. Ancak anlatı, toplumsal eşitsizlikleri veya ayrıcalıkların nasıl oluştuğunu kapsamlı biçimde sorgulamaktan çok, Gill’in kendi hayatına farklı bir gözle bakmasına odaklanıyor. Onun için yeni ve öğretici olan bu çalışma hayatı, birlikte çalıştığı pek çok insan için zaten gündelik yaşamın bir parçası. Bu nedenle kitabı, ayrıcalıklar üzerine derinlemesine bir değerlendirmeden ziyade, kişisel bir değişim hikâyesi olarak okumak daha anlamlı.

Starbucks Hayatımı Nasıl Kurtardı?, işini, statüsünü ve alıştığı yaşam biçimini kaybettikten sonra hayatını yeniden kurmaya çalışan bir insanın deneyimlerini anlatıyor. Gill’in hikâyesi, başarının yalnızca kariyer basamakları, gelir veya toplumsal konum üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini düşündürüyor. Bununla birlikte, onun yeni hayatından duyduğu memnuniyetin arkasında yalnızca bakış açısındaki değişim değil, işyerinde kurduğu ilişkiler ve sahip olduğu güvenceler de bulunuyor. Kitabın en dikkat çekici yönü, Gill’in daha önce önem verdiği şeyleri yeniden değerlendirmesi ve hiç beklemediği bir çalışma ortamında kendisine yeni bir yaşam kurabilmesi.